جهت آشنایی شما عزیزان با چگونگی ثبت شرکت آژانس هواپیمایی، دراین مقاله ضمن توضیح مختصرراجع به دفاتر خدمات مسافرتی وفعالیت های قابل ارائه از سوی آنها،ضوابط قانونی تاسیس این شرکت ها رامورد بررسی قرارمی دهیم.

امروزه صنعت جهانگردی با رشد روزافزون خود به یکی از صنایع پردرآمد در بازارجهانی بدل گشته است.روزانه بیش از 5 میلیون مسافر عادی در سراسر جهان به پرواز در می آیند که سهم عمده ای از آن ها جهانگردان هستند.در عین حال تهیه مقدمات یک سفر توریستی بسیار ساده شده است.
امروزه همه کشورها سعی دارند که سهم بیشتری از این بازار کسب کنند و از این جهت، آژانس های هواپیمایی روز به روز در حال گسترش هستند.
• مطابق ماده 1 آیین نامه ثبت آژانس هواپیمایی دفاتر خدماتی عبارتند از:
الف) دفتر خدمات مسافرتی که درزمینه تنظیم برنامه های مسافرتی، فروش بلیط مسافرت، ذخیره مکان وهرگونه اقدام دیگر مربوط به خدمات ترابری مسافربه طور مستقیم یا غیرمستقیم با رعایت قوانین ومقررات راه وترابری فعالیت می نماید.
ب) دفتر خدمات سیاحتی_جهانگردی که درزمینه اخذ روادید،تنظیم وانجام مسافرت گروهی داخلی وخارجی، ذخیره مکان وهرگونه خدمات ایرانگردی و جهانگردی با رعایت قوانین ومقررات ایران گردی وجهانگردی فعالیت می کند.
پ) دفتر خدمات زیارتی که در زمینه ثبت نام، تنظیم وانجام مسافرت های زیارتی به داخل وخارج از کشور ،ذخیره مکان وهرگونه خدمات زیارتی با رعایت قوانین ومقررات حج وزیارت فعالیت می کند.
به موجب ماده 2 آیین نامه_ هرشخص حقیقی یا حقوقی در صورتیکه بخواهد به انجام خدمات موضوع بند (الف) ماده یک آیین نامه بپردازد باید مجوزمزبوط را از وزارت راه وترابری اخذ نماید وهرشخص حقیقی یا حقوقی که قصد انجام خدمات موضوع بندهای (ب) و (پ) ماده یک این آیین نامه را دارد باید مجوز لازم را از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی کسب نماید.
توضیح)صدور کلیه مجوزهای موضوع این ماده برای یک شخص نیز بلامانع است.
وفق ماده 3_کلیه اشخاص حقیقی وحقوقی که اقدام به فعالیت های مسافرتی، سیاحتی_جهانگردی وزیارتی می نمایند موظفند حسب مورد مجوزهای لازم را مطابق مواد آیین نامه از مرجع مربوط اخذ نمایند.درغیر این صورت نیروی انتظامی با معرفی مرجع مربوط از فعالیت آنان ممانعت به عمل آورده ومتخلفان را به محاکم دادگستری دلالت می نماید.
• بطورکلی شرکت های خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی در سه شاخه کلی فعالیت می کنند که مجوزهای صادره از ارگان مربوط نیز بر همین اساس صادر میگردد:
1_صدور بلیط مسافرت
2_گردشگری_ سیاحتی
3_مسافرت های زیارتی
1.صدور بلیط مسافرت دراین بخش، شرکت ها با توجه به قراردادهای موجود با خطوط هوایی داخلی وخارجی، قادر به ارائه بلیط پروازهای داخلی وخارجی هستند. این امر با گسترش اینترنت در ایران تسهیل گرفته واین شرکت ها با استفاده از آن به راحتی قادر به رزرو بلیط برای تمامی خطوط هوایی وپروازهای الحاقی هستند.
2.گردشگری_سیاحتی معمولا بیشترین فعالیت این شرکت ها به ارائه خدمات گوناگون در زمینه گردشگری می باشد که برخی ازآنها عبارتند از:
• برگزاری تورهای داخلی وخارجی
• رزرو هتل درایران وسایرکشورها
• خدمات اخذ ویزا
• سرویس های ویژه ازقبیل کرایه اتومبیل با راننده یا بی راننده یا خدمات مترجم وراهنما، دراین بخش خدمات به دوبخش اصلی مسافران ورودی وخروجی تقسیم میگردد.
ارائه خدمات به مسافران خروجی: این خدمات به مسافران ایرانی اختصاص دارد که قصد خروج از کشور را دارند وحجم عمده فعالیت این شرکت ها در این قسمت متمرکز گردیده است؛ دراین بخش شرکت ها با همکاری مراکز خدماتی کشور مقصد، قادر به ارائه خدمات مذکورهستند؛ درزمینه طراحی تورهای گردشگری خارجی، این خدمات شامل امور مربوط به تهیه بلیط هواپیما، اخذ ویزا، رزرو هتل، فراهم کردن امکان بازدید ازنقاط دیدنی ویا مراکز خرید است.
یکی دیگر از خدمات این شرکت ها،راه اندازی تورهای ویژه مانند بازدید از نمایشگاههای معتبر،فستیوالها ومواردی ازاین قبیل است که کلیه پیش بینی ها وبرنامه ریزی لازم ازقبیل امور مربوط به مسافرت، اقامت وبازدید ازنمایشگاههای فوق را پوشش می دهد؛درحال حاضر این سرویس ها با اقبال عمومی روبرو گردیده وبه نحو فزاینده ای روبه رشد می رود.در کنار این خدمات، این شرکت هااقدام به طراحی تورهای داخلی نیز می نمایند که شامل مسافرت، اقامت وبازدید ازمناطق دیدنی ایران است.
• شرایط لازم جهت تاسیس آژانس هواپیمایی:(ماده 4)
ضوابط کلی:
_ارائه محل مناسب برای دفتر کار
_معرفی مدیرفنی
_ارائه نام ونشان دفتر
_سپردن تضمین
•  شرایط اشخاص حقوقی:
_تابعیت ایران
_متدین به دین اسلام یا سایر ادیان به رسمیت شناخته شده در قانون اساسی
_ارائه گواهی عدم سوء پیشینه کیفری
_عدم اعتیاد به مواد مخدر بنا به تائید مراجع ذیصلاح
_نداشتن اشتغال دیگر که مانع فعالیت موردنظر باشد.
_داشتن حداقل مدرک تحصیلی کارشناسی
_داشتن 25 سال سن
_داشتن حداقل سه سال سابقه کار مفید مرتبط با فعالیت موردنظر وصلاحیت شغلی
_داشتن کارت پایان خدمت نظام وظیفه یا معافیت ازآن برای متقاضیان مرد.
توضیح) مجوز تاسیس وفعالیت دفتر برای اتباع بیگانه فقط درقالب اشخاص حقوقی وبارعایت قوانین ومقررات مربوط صادرمی شود.
به موجب ماده 5 آیین نامه_وزارتخانه های فرهنگ وارشاد اسلامی وراه وترابری حسب مورد نظر مراجع ذی صلاح رادرخصوص صلاحیت داطلبان کسب می نمایند.
تبصره) دستگاه های مورد استعلام موظفند پاسخ نظر خواهی موضوع این ماده را حداکثر تا پانزده روز اعلام نمایند وعدم پاسخگویی در مدت یاد شده به عنوان موافقت آن دستگاه تلقی می شود.
⃰ جانبازان بیش از 25% با داشتن توانایی جسمی وآزادگان ورزمندگان جنگ تحمیلی بابیش از دوسال سابقه حضور داوطلبانه در جبهه وخانواده های شاهد با معرفی مرجع  مربوط وداوطلبان بومی وفارغ التحصیلان دانشکده های ایرانگردی وجهانگردی ورشته های مرتبط با داشتن شرایط  کامل این آیین نامه (آیین نامه تاسیس آژانس هواپیمایی)از  نظر نوبت اعطای مجوز تاسیس دفتر اولویت دارند.(ماده 6)
مطابق ماده 7 آیین نامه _متقاضیان تاسیس دفتر باید محلی رابا شرایط ذیل جهت انجام  فعالیت خود به تشخیص مرجع صدور مجوز،دارا باشند:
الف) مساحت دفتر 40الی 70 متر مربع (با توجه به میزان تقاضا وموقعیت به تشخیص مرجع صدور مجوز)
ب) کاربری تجاری یا اداری محل دفتر
پ) ارائه مدرک معتبر رسمی مینی بر تصرف مالکانه یا استیجاری محل دفتر
به موجب ماده 8 _متقاضیان تاسیس دفترباید یک نفر را به عنوان مدیر فنی به مراجع مربوط حسب مورد معرفی نمایند؛مدیر فنی ضمن دارا بودن شرایط بند (الف)ماده (4)آیین نامه دارای شرایط زیر باشد:
1.آشنایی کامل به یکی از زبان های خارجی ترجیحا انگلیسی
2.ارائه گواهی فارغ التحصیلی از آموزشگاه ها ومراکز آموزش عالی ومدارس حرفه ای خدمات مسافرتی وسیاحتی _جهانگردی یا مراکز آموزشی وزارتخانه های  مرتبط
توضیح) فعالیت اتباع خارجی درسمت مدیر فنی منوط به دارا بودن پروانه معتبر اشتغال وتائید صلاحیت فنی آنها به وسیله مرجع صادرکننده مجوز است.
⃰  دارندگان مجوز یا مدیران عامل اشخاص حقوقی در صورت دارا بودن شرایط ماده (8) می توانند  به عنوان مدیر فنی هماندفتر تعیین شوند.
تبصره) مدیر فنب درهرحال نمی تواند مدیر فنی بیش از یک دفتر باشد وموظف است تمام وقت در محل دفتر حاضر باشد.
وفق ماده 10_متقاضی مجوز تاسیس دفتر مکلف است تضمین معتبر به میزان حداقل پنجاه میلیون ریال برای هر مجوز به مرجع صدورمجوز به عنوان حسن انجام کار وتضمین تعهد تسلیم نماید.
توضیح ) مبلغ تضمین هردوسال یک بار با توجه به شاخص تورم اعلام شده از بانک مرکزی ایران توسط مرجع صدور مجوز قابل افزایش است.
(ماده 13.12.11آیین نامه تاسیس آژانس هواپیمایی):
⃰ تضمین سپرده شده درصورت عدم ایفای تعهدات به تشخیص مرجع صدور مجوز قابل استیفا می باشد.درصورتی که تمام یا قسمتی از تضمین، مورد استفاده قرار گیرد مرجع مربوط مراتب رابه وسیله نامه به نشانی دارنده مجوز اعلام می کند ودارنده مجوز مکلف است حداکثرتا یک ماه از تازیخ اعلام،تضمین را به میزان مقرر تکمیل نماید.
⃰ در صورتی که صاحب مجوز انصراف خود را از ادامه فعالیت به وسیله نامه سفارشی یا ثبت در دبیرخانه مرجع صادر کننده مجوز یا اظهارنامه رسمی اعلام کند وتسویه حساب های لازم انجام پذیرد یا فعالیت یاد شده تعطیل شده باشد، تضمین سپرده شده آزاد می شود.
⃰ متقاضی باید نام ونشان دفتر خود را به مرجع صدور مجوز اعلام کند تا پس از تائید موذد استفاده قرار دهد؛تغییر نام ونشان بدون تائید مرجع صدور مجوز ممنوع است.
تبصره) نام ونشان باید دارای مفهوم متناسب با فعالیت دفتر بوده واز نام های غیر فارسی وغیر متعارف نباشد.